Liệu sự gặp gỡ giữa bạn và người yêu bạn chỉ là Ngẫu nhiên?
Vũ trụ rất bao la và con người rất nhỏ bé, việc chúng ta gặp ai đó trong đời dường như là ngẫu nhiên - nhưng dưới góc nhìn lượng tử - có vẻ như đó lại là cuộc hội ngộ của các hạt nguyên tử đã có giao ước với nhau tại một thời điểm nào đó.
Tại sao mình lại nói như vậy, giải Nobel vật lý năm 2022 đã được trao cho 3 nhà khoa học vì đã có những nghiên cứu độc lập về Liên đới lượng tử (Quantum entanglement) hay rối lượng tử hay Vướng mắc lượng tử- đây là một trong những hiện tượng kỳ lạ nhất của vật lý hiện đại. Nói đơn giản, rối lượng tử ghi nhận rằng 2 hạt micro một khi đã từng được kết đôi với nhau, sau đó tách nhau ra xa. Khi đo từng hạt, kết quả của hạt này luôn liên hệ chặt chẽ với kết quả của hạt kia, kể cả khi chúng đã ở rất xa nhau, theo một kiểu mà vật lý cổ điển không giải thích được.
Như vậy, một khi đã có vướng víu lượng tử, thì sẽ luôn tồn tại sự liên hệ trạng thái giữa 2 hạt - chúng sẽ ở trong một quan hệ tương tác nào đó.
Quay lại về nguồn gốc của chúng ta, chính là các hạt nguyên tử. Nhiều nguyên tử cấu tạo nên cơ thể chúng ta đều bước ra từ một vụ nổ lớn của vũ trụ cách đây 13,8 tỉ năm, chúng ta và những người thân cận ta về bản chất đều từ một mảnh ghép bắn ra từ pháo hoa của vũ trụ (phần còn lại được tạo ra từ bên trong các ngôi sao và các vụ nổ siêu tân tinh). Nhân đây mình nhớ đến thuyết “Vạn vật đồng nhất thể” - Con người sống hợp nhất với xung quanh, mình ở trong vạn vật; và vạn vật trong tâm hồn của mình, như vậy sự đồng nhất này về khoa học có thể coi là có căn cứ. Quay lại về gốc gác của chúng ta, nếu như ngay từ khi vũ trụ sinh ra, các hạt trên cơ thể bạn và người nào đó đó có vướng víu lượng tử với nhau, hoặc những bụi sao tạo nên cơ thể chúng ta là cùng đến từ một vì sao xa xăm nào đó, thì có một góc nhìn lãng mạn mà chúng ta có thể suy ngẫm, là cảm giác ấn tượng khi mới gặp gỡ, cảm giác như đã gặp ở đâu rồi, bạn tưởng đó là tình cờ, nhưng đó lại là cuộc hội ngộ của những nguyên tử đã có một sợi dây vô hình gắn kết từ trước đó.
Về mặt vật lý, rối lượng tử không có nghĩa là hai người yêu nhau bị buộc bằng một sợi dây vô hình, và khoa học cũng không hề nói rằng các nguyên tử trong cơ thể chúng ta đang “nhớ” nhau. Nhưng có một sự thật vẫn đủ làm mình ngẩn ngơ: chúng ta được tạo ra từ pháo hoa của vũ trụ, các nguyên tố nặng trong cơ thể bạn và người bạn yêu đều được tạo ra trong lòng những ngôi sao đã chết từ rất lâu trước khi có Trái Đất. Hai con người nhỏ bé, cùng được làm từ bụi sao, tình cờ cùng đứng trong một quán cà phê. Khoa học không nói đó là định mệnh. Nhưng cũng khó để kết luận tất cả chỉ là “ngẫu nhiên”.